'विक्रम २१' (Vikram 21) चिलखती वाहनांचे अनावरण

एप्रिल २०२६ | भारतीय संरक्षण घडामोडी

• अनावरण सोहळा व तारीख डीआरडीओचे (DRDO) अध्यक्ष डॉ. समीर व्ही. कामत आणि संरक्षण विभागाचे सचिव यांच्या हस्ते शनिवार, २५ एप्रिल २०२६ रोजी हा अनावरण सोहळा पार पडला.
• विकासक संस्था व्हीआरडीई (VRDE), अहिल्यानगर (अहमदनगर) - डीआरडीओची प्रयोगशाळा.

'विक्रम २१' वाहनांची प्रमुख वैशिष्ट्ये व तंत्रज्ञान

• १. दोन्ही प्रकारांमध्ये उपलब्ध हे प्लॅटफॉर्म्स 'ट्रॅक्ड' (रूळांवर चालणारे / चेसिस असणारे) आणि 'व्हील्ड' (चाकांवर चालणारे) अशा दोन्ही प्रकारात विकसित केले आहेत.
• २. सर्व ऋतूंमध्ये उपयुक्त डोंगराळ (पर्वतीय), वाळवंटी , बर्फाच्छादित, दलदलीचे आणि जलमय अशा सर्व कठीण वातावरणात आणि भूप्रदेशांवर हे वाहन प्रभावीपणे कार्य करू शकते.
• ३. अत्याधुनिक संरक्षण (स्तर ४ आणि ५) या वाहनांवर ३० मिमीचे कू-लेस टरेट (पोलादी आवरण) बसविण्यात आले आहे. तसेच सर्व बाजूंनी मॉड्युलर स्फोट आणि बॅलिस्टिक संरक्षण प्रणाली (Ballistic Protection) यात उपलब्ध आहे.
• ४. पाण्यातून मार्ग काढण्याची क्षमता वाहनामध्ये सुधारित हायड्रो जेट्सचा (Hydro Jets) समावेश करण्यात आला आहे, ज्यामुळे नदी किंवा तलावासारखे जल-अडथळे हे सहज पार करू शकते.
• ५. प्रगत शस्रप्रणाली यामध्ये ७.६२ मिमी पीकेटी तोफेसहित ३० मिमी चालकविरहित बुर्ज आणि रणगाडाविरोधी क्षेपणास्त्रे प्रक्षेपित करण्याची स्वयंचलित यंत्रणा बसविण्यात आली आहे.
• ६. शक्तिशाली इंजिन व ट्रान्समिशन उच्च क्षमतेचे इंजिन, ऑटोमॅतिक ट्रान्समिशन, उच्च पॉवर-टू-वेट रेशो आणि उत्कृष्ट चढ-उतार पार करण्याची क्षमता यात आहे.

स्वदेशी बनावट आणि निर्मिती भागीदार

• आत्मनिर्भर भारत (Indigenisation) या वाहनांमध्ये सध्या ६५% स्वदेशी घटक वापरण्यात आले असून, ते भविष्यात ९०% पर्यंत वाढवण्याची योजना आहे.
• उत्पादन भागीदार टाटा ॲडव्हांस्ड सिस्टीम्स लिमिटेड (TASL) आणि भारत फोर्ज लिमिटेड (BFL) या दोन आघाडीच्या कंपन्यांसह अनेक सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योगांच्या (MSMEs) सहकार्याने याचे उत्पादन सुरू झाले आहे.
• वेगवान विकास ५ जानेवारी २०२२ रोजी मान्यता मिळालेल्या या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाचे काम अत्यंत वेगाने पूर्ण करून ही वाहने सज्ज करण्यात आली आहेत.